Sigorta Komisyon Gider Belgesi: Örnek ve Şablon
Sigorta komisyon gider belgesi, acentenin komisyon gelirini kayda alan ve fatura yerine geçen belgedir. Belgeyi acente değil, komisyonu ödeyen sigorta şirketi düzenler; acente bu gelir için ayrıca fatura kesmez, şirketin verdiği belgeye istinaden hasılat kaydeder.
Aşağıdaki şemada 9 zorunlu alanı inceleyebilir, her alana hangi bilginin yazılacağını öğrenebilirsiniz. Boş Excel şablonunu ve doldurulmuş PDF örneğini ücretsiz indirebilirsiniz.
- Kimler için
- Acente
- Ücret
- Ücretsiz, kayıt gerekmez
- Son doğrulama
- Son doğrulama
- Zorunlu alan
- 9
- Boş şablon
- XLSX, 31 KB
- Doldurulmuş örnek
- PDF, 289 KB
- Belgeyi düzenleyen
- Sigorta şirketi
Tebliğin belgede aradığı asgari bilgiler
sigorta-komisyon-gider-belgesi-sablonu.xlsx
sigorta-komisyon-gider-belgesi-ornek.pdf
Acente fatura kesmez, hasılat kaydeder
9 zorunlu alanı inceleyin
Şemadaki her alana tıklayın: ne yazıldığını, hangi bende dayandığını, sık yapılan hatayı ve doldurulmuş örnekteki değerini sağdaki panelde görürsünüz. Numaralı alanlar tebliğin saydığı zorunlu bilgilerdir; kesikli çerçeveli olanlar şablonda pratik gerekçeyle yer alır.
VUK Genel Tebliği Sıra No: 243, Bölüm B/4
Sigorta Komisyon Gider Belgesi
Fatura yerine geçer, komisyonu ödeyen düzenler
Satır sayısı serbesttir; toplam, zorunlu alan olan hizmet bedelini verir.
4. zorunlu alan
Belgenin seri ve sıra numarası
Kağıt belgede matbaa baskılı olarak yer almak zorundadır: elle yazılamaz, bilgisayarla sonradan basılamaz.
Ne yazılır
Belgeyi tekil kılan seri harfi ve sıra numarası. Kağıt belgede matbaa baskılı gelir: numarayı anlaşmalı matbaa ya da noter tasdikinde basılan cilt taşır, düzenleyen elle yazmaz.
Sık hata
Numaraların birbirini takip etmemesi ya da aynı sıra numarasının iki belgede görünmesi.
- Dayanak
- VUK GT 243, Bölüm B/4-c
- Örnekte
- A - 004821
Tebliğ bir örnek form vermez, yalnızca asgari bilgi içeriğini belirler. Bu şema alanların nereye düştüğünü gösteren bir örnektir, resmi form değildir.
Kim düzenler, kim alır?
Belgeyi komisyonu ÖDEYEN taraf düzenler, komisyonu ALAN acente değil. Acente bu gelir için FATURA DÜZENLEMEZ; şirketin verdiği belgeye istinaden hasılat kaydeder. Acentelerin en sık yaptığı hata, komisyon geliri için ayrıca fatura kesmektir.
Sigorta şirketi
Komisyonu ödeyen taraf
Sigorta acentesi, prodüktör, broker
Komisyonu alan taraf: belgeye istinaden hasılat kaydeder
Bu bedel için ayrıca fatura düzenlemez
Sigorta acentesi
Tali acenteye komisyon ödeyen taraf
Tali acente
Tali acentelik sözleşmesiyle acenteye bağlı çalışır
Bu bedel için ayrıca fatura düzenlemez
“Acenteler ve prodüktörler bu bedeller için ayrıca fatura düzenlemeyecekler ve bu bedelleri sigorta şirketleri tarafından kendilerine verilecek sigorta komisyon gider belgesine istinaden hasılat kaydedeceklerdir.”
VUK Genel Tebliği Sıra No: 243, Bölüm B/4
“Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden, tali acentelerin bir tali acentelik sözleşmesiyle sigorta acentelerine bağlı olarak faaliyette bulunmaları ve bu faaliyetleri sonucu bir komisyon geliri elde etmeleri nedeniyle, sigorta acenteleri tarafından tali acentelere ödenen komisyon bedelleri için sigorta komisyon gider belgesi düzenleme zorunluluğu getirilmiştir. Buna göre, tali acenteler aldığı bu bedeller için ayrıca fatura düzenlemeyecekler ve bu bedelleri sigorta acenteleri tarafından düzenlenen sigorta komisyon gider belgesine istinaden hasılat kaydedebileceklerdir.”
VUK Genel Tebliği Sıra No: 385, Bölüm 6yürürlük 1 Eylül 2008
Kapsam: sigorta acentesi, prodüktör, sigorta brokeri, reasürans brokeri, tali acente (VUK GT 385, 1/9/2008'den itibaren). Bu aracıların hiçbiri komisyon geliri için fatura düzenlemez; belgeyi ödeyen taraf verir.
Şablonu indirNasıl düzenlenir?
Belge, Vergi Usul Kanununun Bakanlığa belge ihdas yetkisi veren mükerrer 257 nci maddesine dayanır ve VUK Genel Tebliği Sıra No: 243, Bölüm B/4 ile getirilmiştir. Aynı tebliğ belgenin hangi bilgileri taşıyacağını, hangi dönemi kapsayabileceğini ve nasıl bastırılacağını da belirler.
“Sigorta acente ve prodüktörleri tarafından sigorta şirketlerine sağlanan hizmetler nedeniyle ödenen komisyon bedelleri ise sigorta şirketleri tarafından düzenlenecek "Sigorta Komisyon Gider Belgesi"ne istinaden kayıtlara alınacaktır.”
Belgenin zorunlu alanları nelerdir?
Tebliğ dokuz bilgi sayar ve bunları ikiye ayırır: 4 tanesi kağıt belgede matbaa baskılı olmak zorundadır, 5 tanesi belge düzenlenirken kaydedilir. Tebliğ bir örnek form vermez, yalnızca bu asgari bilgi içeriğini belirler.
“En az iki örnek olarak düzenlenip bir örneği hizmeti sunan acente veya prodüktöre verilecek olan sigorta komisyon gider belgelerinde sigorta şirketinin unvanı, vergi dairesi, vergi numarası ile seri ve sıra numarası matbaa baskılı olarak yer alacak; ayrıca bu belgelere yapılan hizmetin mahiyeti, hizmet bedeli, ödeme yapılacak acente veya prodüktörün adı-soyadı/unvanı, vergi dairesi ve vergi numarasına ilişkin bilgiler kaydedilecektir.”
Dikkat: bu bent düzenleme tarihini zorunlu alanlar arasında saymaz. Şablonda tarih alanı vardır, ancak tebliğde sayılan zorunlu alan olarak etiketlenmemiştir.
Dönem: en çok bir ay
“Sigorta komisyon gider belgeleri, işlem bazında veya en çok bir aylık dönemler itibariyle tahakkuk edecek komisyonlar için tek belge şeklinde düzenlenebilecektir.”
Azami dönem bir aydır: üç aylık ya da daha uzun bir dönem için tek belge düzenlenemez. Üç aylık olan, Sigorta Acenteleri Yönetmeliği MADDE 18'deki hesap mutabakatı dönemidir. İkisini karıştırmamak için mutabakat tarafını sigorta mutabakat şablonu sayfasında inceleyin.
Anlaşmalı matbaa ya da noter tasdiki
“Sigorta komisyon gider belgeleri, Vergi Usul Kanunu Uyarınca Vergi Mükellefleri Tarafından Kullanılan Belgelerin Basım ve Dağıtımı Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre Maliye Bakanlığı ile anlaşmalı matbaalara bastırılacak veya notere tasdik ettirilecektir.”
Bu şart kağıt belge için zorunludur ve aynı tebliğin banka dekontu ile sigorta poliçesi için getirdiği düzenlemeden farklıdır: dekont ve poliçede anlaşmalı matbaa veya noter tasdiki zorunlu değildir. Belge e-belge olarak düzenlendiğinde şart doğal olarak uygulanmaz.
En az iki nüsha
Belge en az iki örnek olarak düzenlenir ve bir örneği hizmeti sunan acenteye verilir. İndirilebilir şablon bu yüzden iki nüsha basar; ikinci nüshanın hücreleri birinciden formülle gelir, tek yere yazarsınız.
e-belge: isteğe bağlı
“Bu Tebliğde düzenlenen e-Sigorta Komisyon Gider Belgesi, yeni bir belge türü olmayıp, kâğıt ortamdaki "Sigorta Komisyon Gider Belgesi" ile aynı hukuki niteliklere sahiptir.”
7 Eylül 2026 itibarıyla uygulama isteğe bağlıdır ve genel bir geçiş zorunluluğu getirildiğine dair bir düzenleme bulunamadı. Uygulamaya girmek için şirketin e-Fatura uygulamasına dahil olması şarttır. Zorunluluk, Başkanlık tarafından en az üç aylık süre verilerek ebelge.gib.gov.tr duyurusuyla getirilebilir; kağıt belge kullanan acentelerin bu adresi izlemesi gerekir.
KDV yok, BSMV'nin mükellefi acente değil
Belgede KDV gösterilmez. 3065 sayılı KDV Kanunu MADDE 17/4-e (Değişik: 9/4/2003-4842/23 md.) sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri istisna kapsamına alır. BSMV ise belgede yer almaz, çünkü mükellef acente değildir:
- 6802 sayılı Kanun, MADDE 30 (Değişik: 4/6/2008-5766/25 md.)“Banka ve sigorta muameleleri vergisini banka ve bankerlerle sigorta şirketleri öder. Sigorta aracıları tarafından yapılan sigorta işlemlerinde de verginin mükellefi sigorta şirketleridir.”
- 6802 sayılı Kanun, MADDE 31 (Ek fıkra: 4/6/2008-5766/25 md.)“Sigorta işlemlerinde verginin matrahı, bu işlem dolayısıyla poliçede yer alan prim tutarıdır. Prim tutarının hesabında, sigorta işlemi dolayısıyla komisyon ve benzeri adlarla sigorta aracılarına yapılan ödemeler indirim konusu yapılamaz.”
Yani acentenin komisyon geliri üzerinden ayrıca BSMV doğmaz; bu bir istisna değil, mükellefiyetin sigorta şirketinde olmasıdır.
Saklama: beş yıl
Defter tutmak zorunda olanlar belgeyi, ilgili bulunduğu yılı takip eden takvim yılından başlayarak beş yıl saklamak zorundadır (Vergi Usul Kanunu md. 253). Türk Ticaret Kanunu md. 82'deki on yıllık ticari defter saklama süresi ayrıca gözetilmelidir; bu sayfada yalnızca Vergi Usul Kanunu süresi doğrulanmıştır.
Ceza: VUK md. 353/2
“Yukarıda sayılan belgelerin düzenlenmediğinin, kullanılmadığının, aslı ile örneğinde farklı tutara yer verildiğinin veya gerçeğe aykırı olarak düzenlendiğinin tespiti halinde, her belge için ayrı ayrı olmak üzere Vergi Usul Kanununun 353/2 nci maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilecektir.”
Belge, 213 sayılı VUK MADDE 353/2 (özel usulsüzlük) kapsamındaki “Maliye Bakanlığınca düzenlenme zorunluluğu getirilen belgeler” kategorisine girer. Aşağıdaki tutarlar bir takvim yılı içindeki tespit sırasına göre uygulanır:
| Tespit | Kanuni tutar | 2026'da uygulanan |
|---|---|---|
| İlk tespit | 10.000 ₺ | 14.000 ₺ |
| 2. tespit | 20.000 ₺ | 28.000 ₺ |
| 3. tespit | 30.000 ₺ | 43.000 ₺ |
| 4. tespit | 40.000 ₺ | 57.000 ₺ |
| 5. tespit | 50.000 ₺ | 70.000 ₺ |
| 6 ve sonraki tespit | 100.000 ₺ | 140.000 ₺ |
Her tespit için üst sınır 1.400.000 ₺, bir takvim yılındaki toplam üst sınır 14.000.000 ₺. Tutarlar 2025 yılı yeniden değerleme oranı yüzde 25,49 ile güncellenmiştir.
Ceza tutarlarının kaynağı orta-yüksek. Kaynak, Vergi Usul Kanununun mevzuat.gov.tr konsolide metnidir (1/7/2026'da üretilmiş; maktu tutarları “kanuni tutar (uygulanan tutar)” biçiminde gösterir). Tutarları belirleyen VUK Genel Tebliği Sıra No 588'in Resmî Gazete PDF'i gömülü fontla yayımlandığı için tablolar makineyle okunamadı ve tutarlar tebliğin ekinden birebir teyit edilemedi. Ceza hesabı yapacaksanız resmi tebliğ ekiyle teyit edin.
VUK mükerrer 355 bu belge için uygulanmaz; o madde bilgi verme ve elektronik bildirim yükümlülüklerine ilişkindir. Tebliğin aynı bölümündeki 344/2 atfı da güncel değildir: kaçakçılık suçları bugün VUK md. 359'da düzenlenmektedir.
Sigorta komisyon gider belgesi örneği
Aşağıdaki belge, 1 Ağustos 2026 - 31 Ağustos 2026 dönemi için hazırlanmış kurgusal bir örnektir. Sayfadaki belge ile indirilebilir PDF aynı bilgileri içerir. Numaralı alanlar, tebliğde belirtilen 9 zorunlu bilgiyi gösterir.
VUK Genel Tebliği Sıra No: 243, Bölüm B/4
Sigorta Komisyon Gider Belgesi
Fatura yerine geçen belge. Komisyonu ödeyen sigorta şirketi düzenler; acente bu bedel için ayrıca fatura düzenlemez, belgeye istinaden hasılat kaydeder.
| Hizmet bedeli dökümü (6) | Poliçe adedi | Komisyon tutarı |
|---|---|---|
| Trafik (Zorunlu Mali Sorumluluk) | 128 | 34.180,00 ₺ |
| Kasko | 41 | 52.640,00 ₺ |
| DASK (Zorunlu Deprem) | 63 | 4.725,00 ₺ |
| Konut ve İşyeri | 22 | 9.870,00 ₺ |
| Sağlık ve Ferdi Kaza | 9 | 6.415,00 ₺ |
| Hizmet bedeli toplamı (6) | 107.830,00 ₺ | |
KDV ve BSMV gösterilmez. Sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemler katma değer vergisinden müstesnadır (3065 sayılı Kanun md. 17/4-e). Banka ve sigorta muameleleri vergisinde verginin mükellefi sigorta şirketleridir (6802 sayılı Kanun md. 30); acenteye ödenen komisyon şirketin BSMV matrahından indirilemez (md. 31).
31 gün
Azami bir ay (B/4-b)
107.830,00 ₺
Beş satırlık dökümün toplamı, kurgusal
1 / 2
Bir örneği acenteye verilir
Komisyon gelirinin muhasebe kaydı
Acente, komisyon gelirini sigorta komisyon gider belgesine dayanarak hasılat kaydeder. Kullanılacak hesap kodu, işlemin niteliğine göre mali müşavirle birlikte belirlenmelidir.
Tek düzen hesap planını belirleyen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1) tam metni tarandı: sigorta acentesi komisyon geliri için açık bir hesap ataması bulunmuyor. Tebliğ aşağıdaki iki hesabı tanımlar, ancak sigorta acenteleri özelinde hangisinin kullanılacağını söylemez.
“Yurt içindeki gerçek ve tüzel kişilere satılan mal ve hizmetler karşılığında alınan ya da tahakkuk ettirilen toplam değerlerin izlendiği hesaptır. Gereksinime göre bölümlenebilir.”
“Tahakkuk eden komisyon gelirleri bu hesapta izlenir.”
Gelir tablosunda "E- Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar" grubunda yer alır.
643 hesap gelir tablosunda esas faaliyet dışı gelir grubunda yer aldığı için, komisyonun esas faaliyet geliri olduğu acentelerde 600 hesabın kullanılması yönündeki uygulama mevzuattan doğrudan çıkarılamaz. Bu bir uygulama ve yorum meselesidir, bu yüzden burada hesap kodu kesin bir kural gibi verilmiyor: hangi hesabı kullanacağınızı mali müşavirinizle belirleyin. Yevmiye kaydını, işletmenizin hesap planına ve işlemin niteliğine göre mali müşavirinizle hazırlayın.
Muhasebe kaydından önce dönem komisyonunuzu şirket dökümüyle karşılaştırmak için sigorta mutabakat şablonu kullanabilir, gelir ve giderlerinizi acente komisyon hesaplama aracıyla değerlendirebilirsiniz. Komisyon tahakkuklarını poliçe bazında izlemek için komisyon ve mutabakat yönetimi özelliğini inceleyebilirsiniz.
Komisyon Gider Belgesi hakkında sorular
Kaynaklar ve doğrulama
Hesaplama kuralları, tarifeler ve örneklerin dayandığı kaynakları aşağıda bulabilirsiniz. Her kaynağın kapsamı ilgili notta açıklanır.
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 243)7 Eylül 1995, Belgeyi ihdas eden tebliğ. Bölüm B/4: zorunlu alanlar, dönem, matbaa şartı, nüsha; Bölüm E: ceza.
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 385)1 Ağustos 2008, Bölüm 6: tali acentelere ödenen komisyonlar için belge düzenleme zorunluluğu.
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 509) (515, 526, 535, 550 ve 573 Sıra No.lu Tebliğler ile değişen güncel hali)7 Eylül 2026, Bölüm IV.8: e-Sigorta Komisyon Gider Belgesi, isteğe bağlı uygulama ve geçiş zorunluluğu yetkisi.
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (konsolide metin)1 Temmuz 2026, Madde 253 ve 254: beş yıllık saklama. Madde 353/2: özel usulsüzlük cezası ve 2026 maktu tutarları.
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 588)31 Aralık 2025, 353 üncü maddenin maktu tutarlarını 1/1/2026'dan itibaren belirleyen tebliğ. Resmî Gazete PDF'i gömülü fontla yayımlandığı için tutar tablosu makineyle okunamadı.
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 585)27 Kasım 2025, 2025 yılı yeniden değerleme oranı yüzde 25,49; 2026 maktu tutarlarının dayanağı.
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu2 Kasım 1984, Madde 17/4-e: sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı işlemlerde KDV istisnası.
- 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu23 Temmuz 1956, Madde 30 ve 31: BSMV mükellefi sigorta şirketidir, acenteye ödenen komisyon matrahtan indirilemez.
- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1)26 Aralık 1992, Tek Düzen Hesap Planı. Tam metin tarandı: sigorta acentesi komisyon geliri için açık hesap ataması yok.
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 246)8 Ocak 1996, Brokerleri kapsama alan tebliğ. Arşiv PDF'inin OCR kalitesi düşük olduğu için metni okunamadı; kapsam VUK GT 385 atfıyla doğrulandı.
Son doğrulama: . Mevzuat ve tarifeler değişebilir; işlem öncesi kaynağı teyit edin.
Excel dosyası büyüdüğünde sıradaki adım
Acente Kolay ile poliçe kayıtlarını, yenileme hatırlatmalarını, raporları ve mutabakat süreçlerini tek panelden yönetin.
İlgili araçlar
Mutabakat Şablonu
Şirket bazlı prim ve komisyon satırlarını karşılaştıran Excel şablonunu doldurulmuş örneğiyle indirin.
Acente Komisyon Simülatörü
Prim, komisyon oranı ve sabit giderlerinizi girerek aylık komisyon gelirini, vergi öncesi kârı ve başabaş primini hesaplayın.
Poliçe Takip Excel Şablonu
Hazır formüller içeren ücretsiz Excel şablonuyla poliçelerinizi, yenileme tarihlerini ve komisyonlarınızı takip edin.